Quản cáo bên trái scrollbar
Quảng cáo bên phải scrollbar

Cần một kịch bản tổng thể để giải cứu vùng đất

Ngày đăng: 2017-10-09 04:22:26

Khác với các diễn đàn chỉ như “đốm lửa” nhóm lên rồi để đấy, Hội nghị về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thích ứng với biến đổi khí hậu dưới sự chủ trì của Thủ tướng & hai Phó Thủ tướng Chính phủ, ba vị trưởng ngành diễn ra trong những ngày cuối tháng 9-2017 cho thây đã đến lúc đòi hỏi phải có sự nghiên cứu đầy đủ, giải pháp căn cơ, bài bản, tổng thể, dưới sự chỉ đạo của Ủy ban điều phối chung của Nhà nước để sát cánh cùng ĐBSCL, khẩn trương ứng phó với biến đổi khí hậu.

Nhận diện những thách thức

ĐBSCL từng được mệnh danh là mảnh đất hiền hòa và được định hướng trở thành một khu vực có nền nông nghiệp hiện đại, thông minh và có giá trị xuất khẩu cao trong tương lai. Thế nhưng, những địa phương vùng đất “Chín Rồng” đang ngày đêm chống chọi với tác động kinh hoàng từ biến đổi khí hậu…

Dưới góc nhìn của địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Nguyễn Tiến Hải đặt vấn đề, Cà Mau hay Bạc Liêu, Sóc Trăng có lẽ chỉ cầm cự được 8-10 năm nữa. Nếu hạn hán kéo dài, đất cứ bị nước biển xói mòn và tình trạng xâm nhập mặn nặng nề hơn thì thậm chí một bộ phận dân nghèo ven biển sẽ lâm vào cảnh bần cùng. Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp Lê Minh Hoan cho rằng, việc giữ chặt diện tích đất lúa, tư duy ĐBSCL chỉ là vựa lúa đơn thuần đã không còn phù hợp nữa. Phương thức canh tác phải được cải thiện, tổ chức sản xuất phải được cập nhật và giá trị gia tăng phải được nâng lên.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại hội nghị.

Theo nghiên cứu độc lập của một số nhà khoa học Hà Lan cùng Trường Đại học Cần Thơ mới đây cho thấy, mỗi năm ĐBSCL đang lún xuống 1-2 cm, nhanh hơn nhiều so với tốc độ mực nước biển dâng chỉ là vài milimet, đồng nghĩa với gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn, ngập lụt và sạt lở bờ biển. Ngay cả việc tập trung vào sản xuất lúa thâm canh, chuyển sang canh tác 3 vụ/năm cũng gây ra những hệ lụy báo động về sinh thái, môi trường, đa dạng sinh học và hiệu quả sử dụng tài nguyên. Thêm nữa, việc người dân phải điều chỉnh điều kiện canh tác sinh hoạt là một gánh nặng cho địa phương, nhất là đầu tư hạ tầng thích ứng từng giai đoạn, rất tốn kém.

Ngoài ra, ĐBSCL cũng đang đứng trước những thách thức từ bản thân mô hình phát triển thiếu tính tổng thể, gắn kết nội tại trong vùng, quản lý nhà nước còn bất cập, thừa chồng chéo, thiếu phối hợp. Nếu không có biện pháp hành động ngay, vùng đồng bằng màu mỡ là nơi sinh sống của 20 triệu người và nguồn cung cấp lương thực cho cả nước sẽ phải đối mặt với tình trạng thảm họa nghiêm trọng.

Cần một kịch bản tổng thể

Theo TS Nguyễn Hữu Ninh – nhà khoa học từng vinh dự nhận giải thưởng Nobel 2007 cho nghiên cứu về biến đổi khí hậu toàn cầu đặt vấn đề: “Biến đổi khí hậu đang trở nên cấp bách đối với Việt Nam. Tất cả chúng ta cần phát huy sức mạnh nội lực hơn nữa để giải quyết vấn đề này chứ không thể cứ loay hoay thêm nữa”.

Toàn cảnh Hội nghị về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với BĐKH

Với tư cách là quốc gia được Việt Nam lựa chọn là hình mẫu trong ứng phó biến đổi khí hậu, Phó cao ủy Chương trình Đồng bằng Hà Lan Hermen Borst khẳng định ứng phó biến đổi khí hậu không phải là việc của riêng Chính phủ mà đòi hỏi cả xã hội cùng tham gia, cổ vũ; đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của chuyển đổi mô hình tăng từ một sang đa ngành, đa chiều và việc cần thiết của một Ủy ban điều phối chung không thuộc Chính phủ bên cạnh Quỹ Đồng bằng quy mô quốc gia có sử dụng ngân sách và xã hội hóa. Ủy ban này cần phải điều hòa lợi ích giữa các bên liên quan như địa phương, nông nghiệp, năng lượng, công nghiệp, quản lý nước, vừa thu hút nguồn lực tài chính.

Bên cạnh đó, đại diện về Nước và Biến đổi khí hậu ĐSQ Hà Lan tại Việt Nam tham vấn Việt Nam cần đặt vấn đề sạt lở vào vị trí cấp bách. Quy luật tự nhiên của các dòng chảy đang gây nên tình trạng sạt lở trên diện rộng ở cả 744km bờ biển và hàng nghìn cây số của 2 trục sông chính là sông Tiền, sông Hậu và các sông nhỏ như Vàm Cỏ... Để giải quyết vấn đề này, Việt Nam đòi hỏi có sự nghiên cứu đầy đủ, giải pháp dài hơi tổng thể mà Hội nghị hôm nay chính là bàn để đưa ra kịch bản nhằm thích ứng.

Tình trạng khô hạn tại khu vực ĐBSCL

 Riêng về khía cạnh nông nghiệp và sinh kế cho người dân trong vùng, đại diện Ngân hàng Thế giới (WB) cho rằng các địa phương trong vùng trước mắt phải xử lý ngay lập tức 41 điểm sạt lở bức bách, dứt khoát dồn sức bằng các giải pháp tập trung biện pháp cả công trình và phi công trình để ứng phó cho kịp chỗ này. Bởi lẽ nếu không thì tổn thương ngay đến sinh kế hằng ngày, tài sản thậm chí đe dọa tính mạng của người dân.

Về nguồn lực hỗ trợ, Giám đốc quốc gia của hai định chế tài chính lớn tại Việt Nam là WB và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đều cam kết sẽ tài trợ những khoản tín dụng với lãi suất ưu đãi giúp Việt Nam tăng nhanh năng lực của các dự án công trình và phi công trình trong biến đổi khí hậu, đặc biệt là chống nước biển dâng, xói mòn bờ sông và thủy lợi. Chính phủ Đức và Giám đốc Chương trình GIZ cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu tại ĐBSCL; hỗ trợ xây dựng hệ thống thông tin và trao đổi thông tin kinh tế - xã hội trên địa bàn, phục vụ cho xây dựng thể chế và điều phối hoạt động chung của vùng; đồng thời hỗ trợ nâng cao nguồn nhân lực.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, trong phiên họp toàn thể; các Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Trịnh Đình Dũng và các Bộ trưởng, các nhà khoa học, lãnh đạo các địa phương của vùng ĐBSCL đều cho rằng: Một giải pháp tổng thể, căn bản, lâu dài cho sự phát triển của toàn vùng đang đặt ra rất nhiều vấn đề mới, từ nhận thức đến hành động. Về cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đó là việc giảm cây lúa, từ hai ba vụ xuống còn một vụ; tăng cường nuôi tôm cá - thủy hải sản, cây trái… theo hướng nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng sản lượng xuất khẩu, sản xuất hàng hóa lớn. Yếu tố khoa học kỹ thuật, vận dụng thành tựu cuộc cách mạng 4.0 vào sản xuất, dịch vụ… trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Sau sự kiện “Hội nghị thúc đẩy tăng trưởng bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu khu vực ĐBSCL”, chắc chắn một thời kỳ phát triển mới bền vững sẽ diễn ra trên toàn khu vực, với sự điều phối chung của một “nhạc trưởng”, sự tham gia mạnh mẽ không chỉ của Nhà nước, chính quyền các địa phương mà là của toàn xã hội, của giới khoa học - trong nước và quốc tế./.

Lê Hữu Tùng

Theo: thv.vn

Tin xem nhiều

Giá heo hơi hôm nay 18/7: Giá vẫn tăng cao "kì lạ", Cục Chăn nuôi nói gì?

Theo ghi nhận của PV, giá heo hơi cả nước vẫn đang duy trì ở mức cao, có nơi lên tới 55.000 đồng/kg, trong khi giá heo...

Chiến lược thu hút FDI thế hệ mới: Có ngăn được chuyển giá?

TP - Sau 30 năm thực hiện, bên cạnh thành tựu, chính sách thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Việt Nam...

Việt Nam xuất hộ trái cây Thái Lan: Đừng bay trên mây

Chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cần nhất là có tâm, không chỉ đơn thuần vì lợi nhuận mà phải nghĩ xa hơn tới tương...

Thắng thầu 60.000 tấn gạo Japonica sang Hàn Quốc, vẫn chưa hết lo

Một tập đoàn nông nghiệp tư nhân Việt Nam đã trúng thầu trọn vẹn 60.000 tấn gạo lứt hạt tròn sang Hàn Quốc với...

Đẩy mạnh phát triển kinh tế tập thể

(Mặt trận) - Huyện Phú Lương hiện có 1 quỹ tín dụng nhân dân và 32 hợp tác xã (HTX), hoạt động chủ yếu trên các...

Nông thôn mới ở nơi 'Văn minh miệt vườn'

Nhờ vào lợi thế có diện tích cây trái lớn mà huyện Phong Điền được biết đến như “lá phổi xanh” của TP Cần...

Giá ngô và lúa mỳ Mỹ giảm khá mạnh tuần qua

Giá nông sản giao kỳ hạn trên Sàn giao dịch hàng hóa Chicago (CBOT, Mỹ) giảm khá mạnh trong tuần giao dịch kết thúc vào...

Banner bottom page 2
Banner bottom page